Metody leczenia przepukliny pachwinowej

Czym jest przepuklina pachwinowa

Przepuklina pachwinowa powstaje, gdy fragment narządu lub tkanki z jamy brzusznej przesuwa się w stronę pachwiny i wnika do kanału pachwinowego — kilkucentymetrowego przejścia w dolnej części brzucha. To miejsce jest naturalnie bardziej podatne, dlatego nawet niewielkie osłabienie mięśni lub powłok brzusznych może pozwolić zawartości jamy brzusznej przemieścić się poza swoje miejsce.

Przepuklina pachwinowa występuje częściej u mężczyzn, co wiąże się z budową anatomiczną. U osób aktywnych fizycznie częściej wynika z niewystarczającej stabilizacji mięśni brzucha, u osób starszych — z osłabienia tkanek postępującego z wiekiem. Na początku może nie dawać wyraźnych objawów; z czasem pojawia się wyczuwalne uwypuklenie lub uczucie ciągnięcia w pachwinie.

Rodzaje przepukliny pachwinowej

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje:

• przepuklina skośna — leży bocznie od naczyń nabrzusznych dolnych, wchodzi do kanału pachwinowego, u mężczyzn może schodzić do moszny, a u kobiet do warg sromowych; bywa wrodzona lub nabyta i częściej ulega uwięźnięciu (około 20% przypadków)
• przepuklina prosta — rozwija się przyśrodkowo od naczyń nabrzusznych dolnych i przechodzi przez trójkąt Hesselbacha; zawsze jest nabyta, zwykle w następstwie osłabienia ściany brzucha, przeciążeń albo przewlekłego wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej; rzadziej ulega uwięźnięciu

Przyczyny i czynniki sprzyjające

Przepuklina rozwija się, gdy w ścianie jamy brzusznej pojawia się słabszy punkt, a rosnące ciśnienie w brzuchu wypycha tkanki w kierunku pachwiny. Sprzyja temu intensywny wysiłek fizyczny, częste podnoszenie ciężarów i nagłe przeciążenia prowadzące do mikrouszkodzeń mięśni i powięzi.

Znaczenie ma także budowa anatomiczna — szeroki kanał pachwinowy stanowi łatwiejszą drogę dla przemieszczających się narządów. Ryzyko rośnie przy przewlekłym kaszlu, zaparciach i pracy wymagającej stałego napinania brzucha.

Diagnostyka

Rozpoznanie zaczyna się od badania pachwiny — lekarz ocenia ją w pozycji stojącej i leżącej. Podczas wizyty wykonuje się także próbę Valsalvy, czyli świadome napięcie mięśni brzucha, które pozwala uwidocznić nawet niewielkie uwypuklenia. W wielu przypadkach takie badanie wystarcza do potwierdzenia przepukliny.

Gdy potrzebna jest ocena rozmiaru zmiany i zawartości worka przepuklinowego, lekarz zleca USG. W przypadkach bardziej złożonych — przed rozbudowanym zabiegiem rekonstrukcyjnym albo przy nietypowym przebiegu — wykonuje się tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

Czy przepuklinę trzeba operować

Przepuklina nie cofa się samoistnie i nie reaguje na leki ani ćwiczenia, dlatego leczeniem jest zabieg operacyjny. Pas przepuklinowy bywa stosowany wyłącznie doraźnie — w okresie oczekiwania na zabieg albo wtedy, gdy stan zdrowia chwilowo wyklucza operację.

Termin i tryb zabiegu ustala chirurg po badaniu. Uwięźnięcie przepukliny jest stanem wymagającym pilnej pomocy.

Metody operacyjne

Operacja w dostępie klasycznym

Chirurg odsłania miejsce osłabienia, oddziela zawartość przepukliny od okolicznych struktur i zabezpiecza je tak, aby narządy nie przemieszczały się ponownie. Okolicę wzmacnia się siatką, która stabilizuje ścianę brzucha i zmniejsza ryzyko nawrotu.

Operacja laparoskopowa

Siatkę umieszcza się od strony jamy brzusznej, przez niewielkie nacięcia. Metoda ta wymaga znieczulenia ogólnego i krótkiej hospitalizacji. Bywa stosowana zwłaszcza w przepuklinach obustronnych i nawrotowych oraz w przepuklinach udowych i pachwinowych u kobiet.

O wyborze metody decyduje chirurg po badaniu i omówieniu z pacjentem obrazu klinicznego, wcześniejszych zabiegów i stanu zdrowia.