Dzieci często nie potrafią precyzyjnie opisać, co je boli, dlatego w diagnostyce bólu brzucha lekarz sięga po badania obrazowe. USG jamy brzusznej nie wykorzystuje promieniowania i pozwala ocenić narządy wewnętrzne. Poniżej opisujemy przyczyny bólu brzucha u dzieci, objawy alarmowe, wskazania do badania i sposób przygotowania.

Możliwe przyczyny bólu brzucha u dziecka

Ból brzucha u dziecka może mieć wiele przyczyn — od błahych po wymagające pilnej pomocy. Znaczenie ma nasilenie dolegliwości, ich umiejscowienie i objawy towarzyszące. Do najczęstszych przyczyn należą:

  • infekcje wirusowe lub bakteryjne przewodu pokarmowego
  • zaparcia
  • błędy dietetyczne i nietolerancje pokarmowe
  • choroby układu moczowego
  • zapalenie błony śluzowej jelit
  • urazy
  • zapalenie wyrostka robaczkowego

Kiedy ból brzucha powinien niepokoić

Jednorazowy ból brzucha zwykle nie jest powodem do niepokoju. Gdy dolegliwości utrzymują się kilka godzin albo narastają, potrzebna jest wizyta u lekarza. U noworodków i niemowląt warto zwrócić uwagę na każdą zmianę zachowania, bo natężenia bólu nie da się u nich określić wprost.

Nagły, ostry atak bólu brzucha wymaga natychmiastowej konsultacji. Pilnej oceny wymaga także ból, któremu towarzyszą wymioty, biegunka lub wysoka gorączka — objawy te mogą wskazywać na zakażenie, którego powikłaniem bywa odwodnienie.

Wskazania do USG jamy brzusznej

Lekarz zleca USG jamy brzusznej w diagnostyce pilnej, gdy występują objawy alarmowe:

  • silny, ostry ból brzucha, zwłaszcza narastający lub umiejscowiony w jednym miejscu
  • uraz brzucha po upadku z wysokości lub uderzeniu
  • wymioty żółciowe lub krwiste
  • zatrzymanie moczu

Badanie wykonuje się także w diagnostyce dolegliwości przewlekłych:

  • nawracające bóle brzucha, gdy pediatra wykluczył pasożyty, alergię i błędy w diecie
  • nieprawidłowe wyniki badania moczu, na przykład krwinkomocz lub białkomocz
  • przewlekłe biegunki i zaparcia
  • zahamowanie wzrostu lub utrata masy ciała

Co ocenia lekarz podczas badania

Podczas USG lekarz ocenia wielkość, położenie i strukturę narządów, szukając nieprawidłowości takich jak wady wrodzone, stany zapalne, guzy czy torbiele. Badaniu podlegają między innymi:

  • nerki i pęcherz moczowy
  • wątroba i pęcherzyk żółciowy
  • śledziona i trzustka
  • węzły chłonne krezkowe
  • jelita i wyrostek robaczkowy

Obecność gazu w jelitach może utrudniać ocenę żołądka i części jelit. Zakres badania i jego interpretację ustala lekarz.

USG bywa też wykonywane profilaktycznie, choć nie jest badaniem rutynowym przy każdym bilansie zdrowia. W pierwszym roku życia, w odróżnieniu od USG stawów biodrowych i USG przezciemiączkowego, nie należy do badań standardowych.

Jak przygotować dziecko do badania

Przygotowanie polega na ograniczeniu ilości gazów w przewodzie pokarmowym i umiarkowanym wypełnieniu pęcherza moczowego. Dzień przed badaniem warto podać dziecku preparat z symetykonem oraz unikać produktów wzdymających, napojów gazowanych i gumy do żucia.

Przerwa od jedzenia zależy od wieku dziecka:

  • niemowlę — karmienie na około 1–1,5 godziny przed badaniem
  • dziecko od 1. do 5. roku życia — przerwa 2–3 godziny
  • dzieci starsze i nastolatki — przerwa 4–6 godzin

Warto ubrać dziecko w luźne ubranie, które łatwo podciągnąć. Szczegółowe zalecenia przekazuje pracownia wykonująca badanie.

Informacja medyczna

Treść ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Nie służy do samodzielnego rozpoznawania ani leczenia chorób. W przypadku niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem.

Oceń artykuł